Ένας οξυδερκής και φιλόπονος Πελοποννήσιος επιχειρηματίας, διέπρεψε σε έναν κλάδο ζωτικής σημασίας για τον ελληνικό λαό κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, βγαίνοντας με τα προϊόντα του και εκτός της επικράτειας ήδη από τη δεκαετία του 1970.
Ο επιχειρηματίας και βιομήχανος Αλέξανδρος Κίκιζας γεννήθηκε στο Ελαιοχώρι της Αρκαδίας το 1913. Το 1925 δύο από τα αδέλφια του εγκαταστάθηκαν στην πρωτεύουσα, όπου άνοιξαν ένα εντυπωσιακά σύγχρονο για τα δεδομένα της εποχής κατάστημα τροφίμων στον Κολωνό· απασχολούσαν περίπου 35 υπαλλήλους και εφάρμοζαν καινοτόμες μεθόδους, όπως για παράδειγμα την κατ’ οίκον παράδοση των αγορών. Τα αδέλφια του ακολούθησε ο Αλέξανδρος στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Υπογραμμίζεται ότι ο Ηπειρώτης επιχειρηματίας Λευτέρης Ματζίκας (1917- 2008), ο οποίος το 1953 εξαγόρασε από τους Μίνωα Κωνσταντίνη και Φώτη Μιχαηλίδη τη βιομηχανία ζυμαρικών «ΜΙΣΚΟ», είχε ξεκινήσει την επαγγελματική σταδιοδρομία του ως υπάλληλος σε εκείνο ακριβώς το κατάστημα τροφίμων της οικογένειας Κίκιζα. Το 1935 οι αδελφοί Κίκιζα συνεταιρίστηκαν με το μακαρονοποιείο «Δήμητρα», ώστε αυτό να παράγει μακαρόνια για λογαριασμό τους. Τη διοίκηση του εργοστασίου, το οποίο βρισκόταν στη λεωφόρο Συγγρού στο ύψος του ζυθοποιείου «Φιξ», ανέλαβε ο Αλέξανδρος. Πρόκειται για μία από τις πρώτες καταγεγραμμένες ενέργειες παραγωγής προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην Ελλάδα. Μετά την Κατοχή, ο Αλέξανδρος και ο αδελφός του Γρηγόρης ίδρυσαν το 1947 μια μονά- δα παραγωγής μακαρονιών στη λεωφόρο Κηφισού στην Αθήνα, με την επωνυμία «ΒΕΖΑΚ» (Βιομηχανία Εκλεκτών Ζυμαρικών Αδελφών Κίκιζα).
Το 1954 ο Γρηγόρης αποχώρησε και το εργοστάσιο πέρασε αποκλειστικά στα χέρια του Αλέξανδρου, ο οποίος μετονόμασε την εταιρεία σε «Μέλισσα». Το επόμενο διάστημα και μέχρι τον πρόωρο θάνατό του σε ηλικία 52 ετών, ο Αλέξανδρος ισχυροποίησε τη θέση της εταιρείας του με μια σειρά από καίριες επενδυτικές κινήσεις, αναβαθμίζοντας σταθερά την ποιότητα των προϊόντων, εκσυγχρονίζοντας τις υποδομές και διευρύνοντας το αγοραστικό του κοινό. Το 1954 δημιούργησε σύγχρονο κυλινδρόμυλο στη Λάρισα, έτσι ώστε να βρίσκεται κοντά στην παραγωγή της πρώτης ύλης που χρησιμοποιούσε, ενώ το 1956 προχώρησε σε εκσυγχρονισμό του συγκεκριμένου εργοστασίου με την αγορά της πρώτης αυτόματης πρέσας. Το 1960 η «Μέλισσα», η οποία εκείνη τη χρονιά εξαγόρασε το εργοστάσιο της μακαρονοποιίας «Ντεβέτα», που είχε ιδρυθεί από τον Πηλιορείτη Γεώργιο Σκαρίμβα το 1919 στον Βόλο, απέκτησε την πρώτη υπερσύγχρονη αυτόματη γραμμή παραγωγής και ξήρανσης ζυμαρικών. Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Κίκιζα το 1965, η εταιρεία πέρασε στον έλεγχο της συζύγου του Κωνσταντίνας, η οποία συνέχισε το επενδυτικό έργο του ιδρυτή. Έμεινε στο τιμόνι της εταιρείας μέχρι το 1975, οπότε τη γενική διεύθυνση ανέλαβε ο γιος της Γεώργιος Α. Κίκιζας. Κατά το διάστημα της θητείας τους στην ηγεσία της επιχείρησης πραγματοποιήθηκαν κινήσεις που ισχυροποίησαν τη θέση της στην αγορά. Αρχικά αυτοματοποιήθηκε η συσκευασία του τελικού προϊόντος, το 1974 κατασκευάστηκε μύλος σιμιγδαλιού στη Λάρισα, ενώ το 1980 στη Λάρισα μεταφέρθηκε από την Αθήνα και η μονάδα παραγωγής ζυμαρικών. Το 1999 η «Μέλισσα» απέκτησε τη βιομηχανία ζυμαρικών «Στέλλα», το 2000 ανέλαβε την αντιπροσώπευση των προϊόντων «Del Monte», εξαγόρασε από την οικογένεια Μπεκιάρη τη βιομηχανία ζυμαρικών «Βλάχα», ενώ το 2007 απέκτησε την «ΑΒΕΖ», κυρίαρχη ετικέτα στην αγορά της βόρειας Ελλάδας. Από το 2013 η εταιρεία «Μέλισσα Κίκιζας ΑΒΕΕ Τροφίμων» διοικείται από τον Αλέξανδρο Γ. Κίκιζα, εγγονό του ιδρυτή, ο οποίος συνεχίζει το έργο του με διεύρυνση εργασιών και στρατηγικές επενδύσεις.
Κύρια επιτεύγματα
- Ίδρυσε το 1947 με τον αδελφό του Γρηγόρη τη μονάδα παραγωγής μακαρονιών «ΒΕΖΑΚ» στη λεωφόρο Κηφισού
- Μετονόμασε το 1954 την εταιρεία σε «Μέλισσα», που εξελίχθηκε σε κορυφαία ελληνική βιομηχανία ζυμαρικών
- Πρωτοπόρος στην παραγωγή προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην Ελλάδα (συνεργασία με «Δήμητρα», 1935)
- Δημιούργησε σύγχρονο κυλινδρόμυλο στη Λάρισα (1954) και εισήγαγε την πρώτη αυτόματη πρέσα (1956)
- Απέκτησε το 1960 την πρώτη υπερσύγχρονη αυτόματη γραμμή παραγωγής και ξήρανσης ζυμαρικών