Το όνομά του υπήρξε σχεδόν… συνώνυμο με την καπνική βιομηχανία της Ελλάδας, επιτυγχάνοντας να βάλει τα καπνά της γενέτειράς του στον παγκόσμιο χάρτη, ενώ συνδέθηκε με πλούσιο, πολύπλευρο κοινωνικό έργο και προσφορά, έχοντας συνοδοιπόρους και συμπαραστάτες τα τρία αδέλφια του. Ο Ευάγγελος Παπαστράτος, γιος του Αναστάσιου –διατηρούσε μπακάλικο κάτω από το σπίτι της οικογένειας στο Αγρίνιο και πέθανε όταν ο Ευάγγελος ήταν τεσσάρων– και της Χαρίκλειας Καββαδία, έδειξε από νωρίς ότι έμελλε να ασχοληθεί με το καπνεμπόριο. Τελειώνοντας το σχολαρχείο, ο 12χρονος Ευάγγελος εργάστηκε στο εμπορικό κατάστημα του Αναστάσιου Παναγόπουλου, αρχικά κάνο- ντας θελήματα και τον «κράχτη» για την προσέλκυση πελατών, όπως ο ίδιος ιστόρησε· όμως ήταν εκεί που άρχισε να γοητεύεται και να ανακαλύπτει τα μυστικά της καλλιέργειας και του εμπορίου καπνών. Εν συνεχεία, απασχολήθηκε από το 1901 ως υπάλληλος στην εμπορική εταιρεία «Α. Ρόζη και Α. Βαρνάβα». Σε ηλικία 22 ετών συνεταιρίστηκε με τον Σωτήριο Αυγερινό, γνωστό του αδελφού του Ιωάννη (1879 – 1958), και το 1906 ξεκίνησε τη δραστηριότητά της η ομόρρυθμος εμπορική εταιρεία «Αυγερινός και Παπαστράτος»· ο Αυγερινός είχε βάλει το κεφάλαιο και ο Αγρινιώτης νεαρός συνέταιρος ένα μικρό ποσό, δανεισμένο και αυτό, αλλά κυρίως τη γνώση των καπνών και του εμπορίου τους. Σε αυτόν τον αρχικό πυρήνα εισήλθε ο αδελφός του Ευάγγελου Σωτήριος (1882 – 1940). Η εταιρεία γοργά αναπτύχθηκε και εξειδικεύτηκε στην εμπορία καπνού.
Με τη στράτευση των δύο αδελφών λόγω Βαλκανικών Πολέμων και με κλονισμένη την υγεία του Αυγερινού (που θα πέθαινε λίγο αργότερα), το 1913 η «Αυγερινός και Παπαστράτος» διαλύθηκε, αφήνοντας όμως παρακαταθήκη στον Ευάγγελο ένα σημαντικό κεφάλαιο και την εμπειρία για το χτίσιμο μιας επιχείρησης. Έτσι, ακολούθησε η δημιουργία της καπνεμπορικής εταιρείας «Αδελφοί Παπαστράτου», με τη συμμετοχή αρχικά του τρίτου αδελφού, του δικηγόρου Ιωάννη, και του τέταρτου, του καθηγητή Επαμεινώνδα (1878 – 1953), ο οποίος ανέλαβε τις δια- πραγματεύσεις και τις συνεργασίες εκτός συνόρων. Το 1919 τα αδέλφια Παπαστράτου κινήθηκαν αποφασιστικά για την ενδυνάμωση της επιχείρησής τους. Μετέφεραν την έδρα τους από το Αγρίνιο στον Πειραιά, εγκατέστησαν υποκαταστήματα σε όλα τα καπνοπαραγωγικά κέντρα της χώρας, κατασκεύασαν καπναποθήκες και προμηθεύτηκαν μηχανήματα σύγχρονης τεχνολογίας. Εξ αρχής με σταθερό προσανατολισμό στην κατάκτηση ξένων αγορών, ισχυροποίησαν την εξαγωγική παρουσία τους με την ίδρυση γραφείου στην Ολλανδία (1920) και εταιρείας στη Γερμανία, της Papastratos Frères (1921). Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1920, εν μέσω διεθνούς οικονομικής κρίσης και έντονου ανταγωνισμού, τα τέσσερα αδέλφια πήραν την απόφαση να στραφούν στην καπνοβιομηχανία: η «Παπαστράτος» Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρεία Σιγαρέττων (ΑΒΕΣ) ξεκίνησε την παραγωγή της το 1931 στο εργοστάσιο του Πειραιά, τα εγκαίνια του οποίου πραγματοποιήθηκαν από τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο.
Επρόκειτο για μια υπερσύγχρονη μονάδα, βασισμένη σε δυτικά βιομηχανικά πρότυπα και εξοπλισμένη με μηχανήματα σιγαροποιήσεως που παρήγαν περίπου 1.500 τσιγάρα το λεπτό ή περίπου 180.000 τσιγάρα την ώρα! Και ενώ σταδιακά η νεότευκτη βιομηχανία θα κατακτούσε την κυρίαρχη θέση στον κλάδο της, κυκλοφορώντας πολλά νέα σήματα (σχεδιασμένα από το Ατελιέ Καστανάκη – Σπαχή), οι αδελφοί Παπαστράτου προχώρησαν τη διετία 1932 – 1933 στην ίδρυση της καπνοβιομηχανίας Hellas Zigarettenfabrik στο Βερολίνο και στην εξαγορά σημάτων και του εργοστασίου Nestor Gianaclis (Νέστωρ Τζανακλής) στην Αίγυπτο (ήταν ελληνική καπνοβιομηχανία και παρέμεινε στην Παπαστράτος έως το 1955). Μετέχοντας στον εθνικό αγώνα κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, η «Παπαστράτος» κυκλοφόρησε το σήμα Aera.
Ωστόσο, τα χρόνια της Κατοχής επεφύλαξαν επίταξη της παραγωγής, διακοπή των εργασιών και εκτεταμένες φθορές στο πειραϊκό εργοστάσιο. Με την Απελευθέρωση, ο Ευάγγελος έθεσε τις προϋποθέσεις για τη νέα εποχή απογείωσης της Παπαστράτος. Ανάμεσα στα άλλα, εμφανίστηκαν τα τσιγάρα με φίλτρο (1957), υπογράφηκαν στρατηγικές συμφωνίες με ξένους οίκους (όπως η κυκλοφορία του σήματος Astor για λογαριασμό της γερμανικής Reemtsma), ενώ το αποκορύφωμα ήταν η συνεργασία με τη Philip Morris (από το 1974) για την παραγωγή και τη διακίνηση των τσιγάρων Marlboro στην Ελλάδα. Ο ιδρυτής, που ανακηρύχθηκε επίτιμος ισόβιος πρόεδρος του ΣΕΒ το 1972, παρέμεινε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας μέχρι τον θάνατό του, οπότε τον διαδέχθηκε ο ανιψιός του Αναστάσιος, γιος του Ιωάννη (σημειώνεται ότι από τον Μεσοπόλεμο τα αδέλφια είχαν φροντίσει για τη διαδοχή τους, με τη συμμετοχή τόσο του Θάνου Καψάλη, γιου της αδελφής τους Αλεξάνδρας, που το 1945 ακολούθησε τον πολιτικό στίβο, όσο και του Αναστάσιου). Όταν ο τελευταίος έφυγε από τη ζωή το 1998, οι κληρονόμοι του πώλησαν το 2003 τα περιουσιακά στοιχεία της οικογενειακής επιχείρησης και η Παπαστράτος προσχώρησε στην πολυεθνική Philip Morris International.
Κύρια επιτεύγματα
- Ίδρυσε την καπνοβιομηχανία «Παπαστράτος», που κατέκτησε την κυρίαρχη θέση στον κλάδο της στην Ελλάδα
- Έβαλε τα ελληνικά καπνά στον παγκόσμιο χάρτη μέσω εκτεταμένης εξαγωγικής δραστηριότητας
- Ανέπτυξε διεθνή παρουσία με γραφείο στην Ολλανδία, εταιρείες σε Γερμανία, Βερολίνο και εξαγορά εργοστασίου στην Αίγυπτο
- Δημιούργησε υπερσύγχρονο εργοστάσιο στον Πειραιά με παραγωγή περίπου 1.500 τσιγάρων το λεπτό
- Σύναψε στρατηγική συνεργασία με τη Philip Morris για την παραγωγή των τσιγάρων Marlboro στην Ελλάδα
- Ανακηρύχθηκε επίτιμος ισόβιος πρόεδρος του ΣΕΒ το 1972
