Κορυφαία προσωπικότητα των επιχειρήσεων, με σημαντική συμβολή στην προαγωγή της επαγγελματικής εκπαίδευσης αλλά και του πολιτισμού, διετέλεσε πρόεδρος του ΣΕΒ σε μια εποχή που η έννοια της ιδιωτικής πρωτοβουλίας αμφισβητήθηκε έντονα από πολιτικούς και κόμματα.
Ο επιχειρηματίας Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος γεννήθηκε στη Λωζάννη. Απεφοίτησε ως διπλωματούχος πολιτικός μηχανικός από το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και επιμορφώθηκε σε θέματα διοίκησης επιχειρήσεων στο INSEAD της Γαλλίας. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1950 και, αφού εκπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις στο Ναυτικό, διετέλεσε επιμελητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Δραστηριοποιήθηκε στον χώρο της βιομηχανίας από το 1952, κυρίως στον κλάδο του τσιμέντου. Από το 1961 εισήλθε στην Α.Ε. Τσιμέντων «Τιτάν», της οποίας διετέλεσε αντιπρόεδρος και αργότερα σύμβουλος διοίκησης. Η Α.Ε. Τσιμέντων «Τιτάν», δημιουργημένη από το 1902 με πρωτεργάτη τον Νικόλαο Κανελλόπουλο, ήταν μία από τις κορυφαίες τσιμεντοβιομηχανίες της χώρας, όταν ανέλαβε τη διοίκησή της ο Παπαλεξόπουλος. Επί των ημερών του, όμως, η βιομηχανία τσιμέντων λειτούργησε σε νέες οργανωτικές βάσεις, απέκτησε εξωστρέφεια και ανέπτυξε βιομηχανικές εγκαταστάσεις εκτός Ελλάδας, ενώ θεωρείται από τους πρώτους στη βαριά βιομηχανία της χώρας που ασχολήθηκε με ζητήματα ασφάλειας στον εργασιακό χώρο και περιβαλλοντικής προστασίας. Διετέλεσε πρόεδρος του ΣΕΒ από το 1982 έως το 1988 και πρωταγωνίστησε σε μια εποχή που οι σχέσεις του Συνδέσμου με την Πολιτεία δεν ήταν ομαλές. Όπως αναφέρθηκε σε ειδική συνεδρίαση του Συνδέσμου το 2023, αφιερωμένη στη μνήμη του προέδρου του: «Ο Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος ανέλαβε την προεδρία του ΣΕΒ επτά μήνες μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Ήταν η εποχή της «Αλλαγής», που μεταφραζόταν σε κρατικοποιήσεις βιομηχανιών, ελέγχους τιμών, ηγεμονία των συνδικαλιστών και ένα κλίμα που είχε μετατρέψει την έννοια του κέρδους σε κακιά λέξη».
Ήταν τότε που ο Παπαλεξόπουλος ως πρόεδρος του Συνδέσμου οραματιζόταν μια συνεργασία με το κράτος «χωρίς αιφνιδιασμούς, με ανοιχτό πνεύμα και σύγχρονη αντίληψη, με ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων και όχι δισταγμούς και αμφιταλαντεύσεις, που καλλιεργούν κλίμα αβεβαιότητας και στασιμότητας».2 Υπήρξε, επίσης, μέλος της Ευρωπαϊκής Στρογγυλής Τράπεζας Βιομηχάνων (European Round Table for Industry) και του Δ.Σ. του Συνδέσμου για τη Νομισματική Ένωση της Ευρώπης (Association for the Μonetary Union of Europe). Στον σημαντικό αυτόν Σύνδεσμο, ο Παπαλεξόπουλος συνυπήρξε με τον επιχειρηματία Σπύρο Λάτση, ο οποίος, πολλά χρόνια αργότερα, σε ειδική εκδήλωση του ΙΟΒΕ στη μνήμη του Παπαλεξόπουλου, είχε κάνει την παρακάτω παρέμβαση: «Ο Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος ήταν ένας σπάνιος συνδυασμός ατόμου που διαθέτει τόσο εξαιρετική διάνοια όσο και γενναιοδωρία πνεύματος. Συνυπήρξαμε ως μέλη του Συνδέσμου για τη Νομισματική Ένωση της Ευρώπης (AMUE) – ένα έργο στο οποίο και οι δύο μας πιστεύαμε έντονα. Ο Θεόδωρος έγινε σεβαστός στο διοικητικό συμβούλιο με τρόπο που δεν ήταν ανάλογος με το μέγεθος και τη σημασία της χώρας μας. Η σοφία και το επίπεδό του τον έκαναν μαζί με τον Étienne Davignon και τον Gianni Agnelli από τις κορυφαίες προσωπικότητες του AMUE. Σε προσωπικό επίπεδο, ο Θεόδωρος υπήρξε πάντα γενναιόδωρος, με ανήσυχο και διερευνητικό πνεύμα και την ικανότητα να αναπτύσσει στενές διαπροσωπικές σχέσεις». Υπογραμμίζεται δε ότι ακαταπόνητα εργάστηκε για τη συγκρότηση του Συμβουλίου Ελληνοτουρκικής Επιχειρηματικής Συνεργασίας (ΣΕΤΕΣ), στο οποίο χρημάτισε πρώτος πρόεδρός του. Στα χρόνια της επαγγελματικής του πορείας, ο Παπαλεξόπουλος συμμετείχε στη δημιουργία φορέων οι οποίοι στη συνέχεια αναδείχθηκαν κομβικοί για την προαγωγή της επιχειρηματικής συνείδησης, με πλέον σημαντικό το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), με έτος ίδρυσης το 1975, του οποίου ο Παπαλεξόπουλος υπήρξε ιδρυτικό μέλος και επίτιμος πρόεδρος.
Συνέβαλε επίσης αποφασιστικά στη δημιουργία του Alba Graduate Business School. Το Alba ιδρύθηκε το 1992, με κοινή πρωτοβουλία του ΣΕΒ και της Ελληνικής Ένωσης Διοίκησης (ΕΕΔΕ), ενώ το 1995 το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ) έγινε ο τρίτος συλλογικός φορέας ελληνικών επιχειρήσεων που υποστήριξε το εκπαιδευτικό ίδρυμα. Ο Παπαλεξόπουλος αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος – Deree. Βραβευμένος κατ’ επανάληψη για το πολυσχιδές κοινωνικό και πολιτιστικό έργο του, έφυγε από τη ζωή το 2020.
Κύρια επιτεύγματα
- Διετέλεσε αντιπρόεδρος και σύμβουλος διοίκησης της Α.Ε. Τσιμέντων «Τιτάν», την οποία οδήγησε σε εξωστρέφεια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις εκτός Ελλάδας
- Πρόεδρος του ΣΕΒ (1982-1988) σε εποχή έντονης αμφισβήτησης της ιδιωτικής πρωτοβουλίας
- Από τους πρώτους στη βαριά βιομηχανία που ασχολήθηκε με την ασφάλεια στον εργασιακό χώρο και την περιβαλλοντική προστασία
- Ιδρυτικό μέλος και επίτιμος πρόεδρος του ΙΟΒΕ
- Συνέβαλε αποφασιστικά στη δημιουργία του Alba Graduate Business School
- Πρώτος πρόεδρος του Συμβουλίου Ελληνοτουρκικής Επιχειρηματικής Συνεργασίας (ΣΕΤΕΣ)
