Γεώργιος Α. Βλάχος
1886–1951

Γεώργιος Α. Βλάχος

Ιδρυτής και εκδότης της εφημερίδας «Η Καθημερινή»

Εξοχώτατε, […] Ο ολίγος ή πολύς Στρατός των Ελλήνων […], όπως εστάθη εις την Ήπειρον, θα σταθή, αν κληθή, εις την Θράκην. […] Θα πολεμήση. Και εκεί. Και θα αγωνισθή. Και εκεί. Και θα αποθάνη. Και εκεί. Και θα αναμείνη την εκ Βερολίνου επιστροφήν του δρομέως, ο οποίος ήλθε προ πέντε ετών και έλαβε από την Ολυμπίαν το φως, διά να μεταβάλη εις δαυλόν τη λαμπάδα και φέρη πυρκαϊάν εις τον μικρόν την έκτασιν, αλλά μέγιστον αυτόν τόπο.

Ακραιφνής αντιβενιζελικός, με πένα τολμηρή και μαχητική, ο ιδρυτής της «Καθημερινής», της εφημερίδας που συνεχίζει σταθερά την πορεία της στον 21ο αιώνα, ήταν μια εκρηκτική προσωπικότητα, συγκεντρώνοντας γύρω του φανατικούς φίλους και ορκισμένους εχθρούς. Υπηρέτησε τη δημοσιογραφία επί 30 και πλέον χρόνια, εμπιστευόμενος το δημιούργημά του στην κόρη του Ελένη Βλάχου, την «πρώτη Κυρία της ελληνικής δημοσιογραφίας», κατά τον χαρακτηρισμό που της αποδόθηκε. Ο δημοσιογράφος και εκδότης Γεώργιος Βλάχος ήταν γιος του ποιητή και δημοσιογράφου Άγγελου Βλάχου. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1886 και με το πέρας των εγκύκλιων σπουδών του εργάστηκε στο υπουργείο Δικαιοσύνης και εν συνεχεία στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, χωρίς ποτέ να εγκαταλείψει τη δημοσιογραφία και τη λογοτεχνία. Εργάσθηκε σε διάφορες εφημερίδες ως αρθρογράφος και χρονογράφος. Κατά τη διετία 1914 – 1915 ανέλαβε τη διεύθυνση του καλλιτεχνικού περιοδικού «Παναθήναια». Λάτρης του θεάτρου, έγραψε θεατρικά έργα και διετέλεσε γενικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου. Υποστηρίζοντας σθεναρά την αντιβενιζελική παράταξη, τα χρόνια του Εθνικού Διχασμού εκτοπίστηκε περίπου για δύο χρόνια στη Σκόπελο και στη Σκύρο λόγω των πολιτικών του θέσεων. Στις 15 Σεπτεμβρίου 1919 κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Η Καθημερινή», η οποία σύντομα αναδείχτηκε σε δημοσιογραφικό προπύργιο του αντιβενιζελισμού. Αντιπολιτεύτηκε μαχητικά τις βενιζελικές ή βενιζελογενείς κυβερνήσεις, ενώ υπερασπίστηκε δυναμικά όλες τις κρίσιμες επιλογές της εκάστοτε αντιβενιζελικής ηγεσίας.

Συγκεντρώνοντας δίπλα του ένα λαμπρό επιτελείο συντακτών και συνεργατών και διαθέτοντας ο ίδιος χαρισματική δημοσιογραφική πένα, «κατώρθωνε να κάνη δριμυτάτην αντιπολίτευσιν, χωρίς να εκφεύγη από τα πλαίσια της κοσμιότητος». Απέκτησε ένα ευρύ κοινό φανατικών αναγνωστών, το οποίο «είχε συνηθίσει να διαβάζη με απληστίαν τα δίστηλα, τρίστηλα ή πολύστηλα άρθρα του Γ.Α.Β.»2 Κορυφαία στιγμή της δημοσιογραφικής ιστορίας του τόπου, η περίφημη ανοιχτή επιστολή που απηύθυνε ο Γεώργιος Βλάχος στον Αδόλφο Χίτλερ από το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας στις 8 Μαρτίου 1941, διαρκούντος του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και εν αναμονή της γερμανικής επίθεσης. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ο εκδότης αποχώρησε από τη διεύθυνση της «Καθημερινής», ενώ συνελήφθη και φυλακίστηκε από τους Ιταλούς. Επανεξέδωσε την εφημερίδα την 1η Φεβρουαρίου 1945. Πέθανε τον Αύγουστο του 1951 και τη διεύθυνση της εφημερίδας του ανέλαβε η κόρη του Ελένη, η οποία εργαζόταν δίπλα του σχεδόν επί δύο δεκαετίες, ξεκινώντας από το λογιστήριο της «Καθημερινής». Η Ελένη Βλάχου (1911-1995) ακολούθησε τα βήματα του πατέρα της, συνταιριάζοντας με επιτυχία την παράδοση με την ανανέωση. Ήδη από το 1934, η «Καθημερινή» φιλοξενούσε τα πρώτα άρθρα της, ενώ το 1936 κάλυψε ως αθλητική συντάκτρια τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής εργάστηκε ως αδελφή νοσοκόμα του Ερυθρού Σταυρού. Με την επανέκδοση της «Καθημερινής» το 1945, εγκαινίασε τη θρυλική στήλη «Επίκαιρα» προσυπογράφοντάς την ως «Ε». Η πρώτη εκδοτική της προσπάθεια χρονολογείται επίσης το 1945 με το περιοδικό «Εκλογή». Ως επικεφαλής πλέον του συγκροτήματος μετά την απώλεια του πατέρα της, έθεσε σε κυκλοφορία τον Οκτώβριο του 1955 το περιοδικό «Εικόνες», από τα πιο σημαντικά και καινοτόμα περιοδικά ποικίλης ύλης, με πρώτο διευθυντή τον Μάριο Πλωρίτη. Το 1960 ίδρυσε τις εκδόσεις «Γαλαξίας», με σήμα κατατεθέν τους τα «βιβλία τσέπης». Ζώντας και αναπνέοντας πάντοτε με τις εφημερίδες, εξέδωσε το 1961 και την απογευματινή εφημερίδα «Μεσημβρινή», που υποστήριξε την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) και ήταν φιλικά διακείμενη στη βασιλική οικογένεια.

Με την επιβολή της χούντας, ανέστειλε την έκδοση των εντύπων της και ανέπτυξε έντονη αντιδικτατορική δράση στο εξωτερικό. Επανήλθε στη χώρα με την κατάρρευση του καθεστώτος, οπότε και επανακυκλοφόρησε την «Καθημερινή». Μία και μοναδική φορά διετέλεσε βουλευτής –Επικρατείας– στις πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης, τον Νοέμβριο του 1974, οπότε εγκατέλειψε τον πολιτικό στίβο με την πεποίθηση ότι είναι ασυμβίβαστες οι ιδιότητες δημοσιογραφίας και πολιτικής. Μαχητική μέχρι τους τίτλους τέλους, σε επαφή με την εκάστοτε κεντρική πολιτική σκηνή, έχοντας φίλους και πολέμιους, αποχώρησε από την «Καθημερινή» στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν πλέον η εφημερίδα είχε περάσει στον έλεγχο του πολιτικού μηχανικού και εφοπλιστή Αριστείδη Αλαφούζου (1924 – 2017). Με τα ίδια τα λόγια της Ελένης Βλάχου: «Θέλω να προφθάσω να πω ένα μεγάλο “ευχαριστώ” στη ζωή… Ξέρετε, όπως φεύγει κανείς από ένα ωραίο πάρτυ, από μία ωραία δεξίωση. Και στην πόρτα, στέκεσαι και λες σε κάποιον: Ευχαριστώ πολύ, ήταν όλα πολύ ωραία…».

Κύρια επιτεύγματα

  • Ίδρυσε το 1919 την εφημερίδα «Η Καθημερινή», που συνεχίζει την πορεία της έως τον 21ο αιώνα
  • Υπηρέτησε τη δημοσιογραφία επί 30 και πλέον χρόνια ως αρθρογράφος και χρονογράφος
  • Συνέταξε τη φημισμένη ανοιχτή επιστολή προς τον Αδόλφο Χίτλερ (8 Μαρτίου 1941)
  • Διετέλεσε γενικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου και διευθυντής του περιοδικού «Παναθήναια»
  • Παρέδωσε το δημιούργημά του στην κόρη του Ελένη Βλάχου, «πρώτη Κυρία της ελληνικής δημοσιογραφίας»
Ίδιος κλάδος · ΜΜΕ & Εκδόσεις

Σχετικά πρόσωπα